Wereldwijde groei van de energievraag overtreft de inzet van schone energie: Lessen voor de elektrischevoertuigenindustrie in 2025

Groei van wereldwijde energievraag overtreft inzet van schone energie: lessen voor de elektrische voertuigenindustrie in 2025

Inleiding

In 2025 vertoont het wereldwijde energiesysteem opnieuw een zorgwekkend beeld voor beleidsmakers en de industrie. Volgens het '2026 World Energy Statistics Yearbook', gepubliceerd door het Energy Institute in samenwerking met Ember, KPMG en Kearney, overtreft de groei van de wereldwijde energievraag nog steeds de toename van schone energie, ondanks de aanhoudend hoge groei van zonne-energie, windenergie en batterijopslag. Dit leidt tot een verdere stijging van het verbruik van fossiele brandstoffen en de CO₂-uitstoot. Voor de auto-industrie, die zich in een stroomversnelling van elektrificatie bevindt, vormt deze trend een diepgaande uitdaging: de milieuvriendelijkheid van elektrische voertuigen is sterk afhankelijk van de mate waarin het elektriciteitsnet schoner wordt. De gegevens van 2025 tonen aan dat de koolstofvrijmaking van het net bij lange na niet snel genoeg gaat.

Industrieachtergrond

De elektrische voertuigenindustrie wordt algemeen beschouwd als de kernroute voor koolstofreductie in de transportsector. De logica van koolstofreductie berust echter op een voorwaarde: dat de elektriciteitsbronnen steeds schoner worden. Als het elektriciteitssysteem nog steeds voornamelijk op kolen en gas draait, worden de emissievoordelen van een elektrische auto over de hele levenscyclus aanzienlijk verminderd. De energiegegevens van 2025 herinneren de industrie eraan: elektrificatie is slechts de eerste stap; de transitie aan de aanbodzijde moet gelijktijdig worden doorgevoerd. Tegelijkertijd blijft de wereldwijde energievraag groeien, vooral door de opkomst van energie-intensieve sectoren zoals datacentra en kunstmatige intelligentie, wat de spanning tussen vraag en aanbod van elektriciteit vergroot.

Belangrijke ontwikkelingen

Volgens het rapport steeg de totale wereldwijde energievoorziening in 2025 van 592,2 exajoule naar 600,3 exajoule, een toename van ongeveer 1,4%. Hernieuwbare energie groeide met bijna 10% tot 35,4 exajoule, maar de absolute toename bedroeg slechts 3,2 exajoule. Ter vergelijking: de totale vraag steeg met 8,1 exajoule, en het aanbod van fossiele brandstoffen nam met 4,6 exajoule toe, goed voor meer dan de helft van de stijging. Het verbruik van olie, aardgas en kolen nam allemaal toe, en fossiele brandstoffen zijn nog steeds goed voor ongeveer 86% van de wereldwijde energievoorziening.

Zonne-energie was de snelst groeiende schone energiebron; de Amerikaanse zonne-energieproductie steeg met meer dan 28%, en wereldwijd werden nieuwe records gevestigd voor het geïnstalleerde vermogen van zonne- en windenergie. Batterijopslag breidde zich ook snel uit, waarbij de VS goed was voor ongeveer 19% van de wereldwijde batterijcapaciteit. Maar alarmerend is dat de Amerikaanse kolenproductie met 13% steeg, de CO₂-uitstoot met 3,2% toenam en Noord-Amerika verantwoordelijk was voor 47% van de wereldwijde toename van de CO₂-uitstoot. Het elektriciteitsverbruik van Amerikaanse datacentra was goed voor 40% van het wereldwijde totaal, wat de groei van de elektriciteitsvraag met 3% aandreef.

Impact op de industrie

Voor de elektrische voertuigenindustrie geven de gegevens van 2025 meerdere signalen af:

1. Het schoner maken van het elektriciteitsnet loopt achter: Ondanks de snelle groei van zonne-energie, ondermijnt de heropleving van kolenstroom in de Amerikaanse elektriciteitsmix het CO₂-reducerende effect van elektrische voertuigen. Als het laadnetwerk nog steeds wordt gevoed door koolstofintensieve elektriciteit, zal de 'nul-emissie'-claim van elektrische auto's onder vuur komen te liggen. Consumenten en beleidsmakers kunnen de milieuwinst over de volledige levenscyclus van elektrische voertuigen opnieuw gaan beoordelen.2. Toenemende druk op laadinfrastructuur: De groeiende energiebehoefte leidt tot een hogere belasting van het elektriciteitsnet, vooral in regio's met veel datacenters. De aanleg van laadpalen kan te maken krijgen met strengere vergunningsprocedures en hogere kosten voor netverzwaring. De elektriciteitsvraag in de VS is met 3% gestegen, deels als gevolg van datacenters, wat concurrentie kan opleveren met de laadbehoefte van elektrische voertuigen.

3. Voordelen voor batterij- en opslagmarkt: De toenemende behoefte aan netflexibiliteit creëert commerciële kansen voor batterijopslag. De VS beschikt over 19% van de wereldwijde batterijcapaciteit en naar verwachting zal de groei versnellen. Batterijopslag dient niet alleen voor piekbelasting, maar is ook een cruciale technologie voor het ondersteunen van grote laadvermogens voor elektrische voertuigen.

4. Toeleveringsketen beïnvloed door energiekosten: Hoge fossiele brandstofprijzen kunnen de energiekosten in de batterijproductie, voertuigassemblage en andere schakels verhogen, terwijl de relatief lage aardgasprijzen in Noord-Amerika (dankzij schaliegas) gunstig zijn voor de industrie. Een koolstofintensieve stroommix kan echter meer autofabrikanten ertoe aanzetten te investeren in directe aankoop van hernieuwbare energie of groene stroomcertificaten.

Uitdagingen en risico's

• Onvoldoende aanbod groene stroom: De groei van hernieuwbare energie is niet snel genoeg om de nieuwe vraag te dekken en de bestaande fossiele brandstoffen te vervangen. Dit betekent dat zelfs bij grootschalige uitrol van elektrische voertuigen, als de elektriciteitsmix niet verandert, de reductie van broeikasgassen lager zal uitvallen dan verwacht.
• Beleids- en marktmismatch: In sommige landen (zoals de VS) bereiken de productie en export van fossiele brandstoffen recordhoogtes en blijft het beleid gericht op traditionele energie. Europa probeert de afhankelijkheid te verminderen, maar kampt met aanhoudende druk op energiekosten en leveringszekerheid.
• Infrastructuurknelpunten: Netuitbreiding, opslagdeployment en uitrol van laadnetwerken vereisen aanzienlijke investeringen, terwijl niet-technische obstakels zoals projectvergunningen en netaansluitingsvertragingen de voortgang kunnen vertragen.
• Concurrentie van datacenters: De toenemende elektriciteitsvraag van kunstmatige intelligentie en cloudcomputing kan het aandeel schone energie dat oorspronkelijk voor elektrisch vervoer was bedoeld, wegnemen.

Toekomstperspectief

De gegevens van 2025 tonen aan dat de wereldwijde energietransitie een complexere fase ingaat. De kostenvoordelen van zonne-energie en batterijopslag zijn onomkeerbaar, maar systeemveranderingen vergen tijd. Voor de industrie van elektrische voertuigen is het noodzakelijk om actiever deel te nemen aan de elektriciteitsmarkt, geïntegreerde zonne-wind-opslag laadinfrastructuur te bevorderen en samen te werken met energiebedrijven bij de inzet van microgrids en virtuele energiecentrales.

Op het gebied van batterijtoeleveringsketens verlagen schaalvoordelen en materiaalinnovaties de kosten, maar het recyclingsysteem moet nog worden verbeterd. Het verdienmodel voor investeringen in laadinfrastructuur verandert ook – deelname van opslag aan de elektriciteitshandel kan de economische haalbaarheid van laadstations verbeteren.

Conclusie

De wereldwijde trend van elektrificatie van transport is onomkeerbaar, maar het succes ervan hangt af van de algemene snelheid van de energietransitie. De cijfers van 2025 onthullen het dilemma van 'inkrementele vervanging': de groei van schone energie is nog niet groter dan de uitbreiding van de totale vraag, en fossiele brandstoffen domineren nog steeds het wereldwijde energiesysteem. De elektrische voertuigindustrie kan zich niet onttrekken; ze is zowel een belangrijke aanjager van de vraag naar schone elektriciteit als een partij die de risico's van een koolstofintensief elektriciteitsnet draagt. In de volgende fase moeten de ketenpartijen verder kijken dan het product zelf en hun strategische blik uitbreiden naar de opwekkings-, net- en opslagzijde om werkelijk de synergetische ontwikkeling van schoon transport en energietransitie te bevorderen.